۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ – بیش از ۱۰۰ سال پس از کشف انسولین، هنوز بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به انسولین و مراقبتهای لازم برای بقای خود دسترسی ندارند. دیابت نوع ۱ یک بیماری مادامالعمر است که در آن بدن قادر به تولید انسولین کافی نیست و همین امر افراد را برای زنده ماندن، وابسته به تزریق روزانه انسولین میکند.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) به مناسبت روز جهانی دیابت ۲۰۲۶، نخستین دستورالعملهای خود را در زمینه تشخیص و مدیریت دیابت نوع ۱ در بزرگسالان منتشر کرد. این توصیهها بهگونهای طراحی شدهاند که در تمامی محیطها، از جمله مناطق با منابع محدود، شرایط اضطراری و مناطق تحت تأثیر بحرانهای بشردوستانه، قابل اجرا باشند.
در سال ۲۰۲۵، حدود ۹.۵ میلیون نفر در سطح جهان با دیابت نوع ۱ زندگی میکردند و ۵۰۰ هزار نفر دیگر نیز در همان سال تشخیص داده شدند. اگرچه این بیماری اغلب عمدتاً یک بیماری دوران کودکی در نظر گرفته میشود، اما دیابت نوع ۱ بهطور فزایندهای بزرگسالان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
دکتر سورن بروستروم، مدیر بخش بیماریهای غیرواگیر و سلامت روان در سازمان جهانی بهداشت، اظهار داشت: «انسولین یک درمان نجاتبخش است که بیش از ۱۰۰ سال پیش کشف شد. با این حال، بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به انسولین باکیفیت و مقرونبهصرفه دسترسی ندارند. دستورالعملهای جدید سازمان جهانی بهداشت، توصیههای مبتنی بر شواهدی را ارائه میدهد تا به کشورها کمک کند بهترین مراقبتهای ممکن را، حتی در محیطهایی که منابع محدود است و خدمات سلامت بخوبی ارائه نمی شود، ارائه دهند.»
در این دستورالعملهای جدید، سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، چندین بار در روز تزریقات انسولین دریافت کنند و دوزهای مصرفی بر اساس سطح گلوکز خون آنها تنظیم شود. انسولین انسانی (یک داروی ساختهشده که مشابه انسولین تولیدشده توسط بدن انسان عمل میکند) یک گزینه مناسب و مؤثر است؛ با این حال، در صورت نیاز میتوان از انواع دیگر انسولین نیز استفاده کرد.
این دستورالعملها بر پایش منظم سطح قند خون تأکید دارند. در کلینیکها، این امر میتواند شامل آزمایش خون منظم برای نشان دادن میانگین سطح قند خون در چند ماه گذشته باشد(HbA1c). در منزل، افراد میتوانند با تست خون از روی نوک انگشت یا با استفاده از دستگاه پایش مداوم گلوکز (CGM) که سنسور کوچکی است و روی پوست قرار میگیرد، سطح قند خود را چک کنند. در جاهایی که امکان آزمایش گلوکز خون وجود ندارد، میتوان آزمایش گلوکز ادرار را مد نظر قرار داد.
دستورالعملهای جدید از تلاشها برای دستیابی به اهداف سازمان جهانی بهداشت حمایت میکنند تا اطمینان حاصل شود که همه افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ تا سال ۲۰۳۰ به درمان انسولین مقرونبهصرفه و خودپایشگری گلوکز خون دسترسی دارند.
سازمان جهانی بهداشت با ارائه ابزارهای کاربردی و راهنما برای پیگیری پیشرفتها، به کشورها کمک خواهد کرد تا این توصیهها را به اقدامات عملی تبدیل کنند. همچنین از کشورها خواسته شده است که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ را بهطور فعال در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامههای دیابت مشارکت دهند.
روز جهانی دیابت ۲۰۲۶ بر موضوع «اقدام زودهنگام در مورد دیابت» تمرکز دارد. دیابت میتواند منجر به عوارض جدی از جمله نابینایی، نارسایی کلیه، حمله قلبی، سکته مغزی و قطع عضو در اندامهای تحتانی شود. بار جهانی دیابت از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از چهار برابر شده است. در سال ۲۰۲۲، ۸۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان با دیابت زندگی میکردند که اکثریت آنها مبتلا به دیابت نوع ۲ بودند. همچنین بیش از ۴۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت، از وجود بیماری خود بیاطلاع هستند و در نتیجه تشخیص داده نشدهاند.
منبع:
https://www.who.int/news/item/14-11-2026-who-issues-first-guidelines-on-type-1-diabetes-for-adults